STANISŁAW AUGUST PONIATOWSKI
1764-1795 Po śmierci Augusta III królem został Stanisław August Poniatowski dzięki poparciu głównie Rosji, przy nielicznym udziale szlachty w elekcji. Wykształcony, ale o słabej woli król nie miał większych wpływów w kraju, rozdartym przez zwalczające się stronnictwa magnackie, w którym coraz bardziej decydowały obce mocarstwa, głównie Rosja.
Po nieudanym zrywie obrońców starej wolności szlacheckiej i niepodległości, podjętym przez konfederatów barskich, nastąpił I rozbiór Polski (1772), w którym szereg pogranicznych prowincji odpadło na rzecz Prus, Austrii i Rosji.
Król próbował ratować państwo przez oparcie się na Rosji, patrioci zaś chcieli naprawić ustrój Rzeczypospolitej doprowadzając do uchwalenia przez sejm w 179I r. konstytucji 3 maja. Wysiłki te jednak były daremne. Po wojnie z Rosją w 1792 r. (w obronie ustawy z 3 maja) nastąpił II rozbiór Polski, a po upadku powstania kościuszkowskiego (1794 r.) - III rozbiór Polski w 1795 r.
Król Stanisław August zrzekł się tronu i zmarł w Petersburgu w 1798 r.