WYNALAZKI TECHNICZNE EPOKI NOWOŻYTNEJ

 

DATA OPIS
105 papier — Chiny (Cai Lun)
ok. 650 porcelana — Chiny
ok. 700 pług — Frankonia
724 zegar mechaniczny wodny z wychwytem — Chiny (Liang Lingzan)
868 pierwsza zachowana książka drukowana techniką drzeworytniczą — Chiny
ok. 940 soczewka — Chiny (Tan Ciao)
950 wiatrak — Iran
969 ognie sztuczne — Chiny
1041 czcionki drukarskie — Chiny (Pi Sheng)
1117 użycie kompasu w nawigacji — Chiny
1232 wojskowe użycie prochu i rakiet — Chiny (Kaifeng)
ok. 1240 ster zawiasowy — M. Bałtyckie, M. Północne
ok. 1240 okulary — Chiny
ok. 1326 armata — zach. Europa
1335 mechaniczny zegar wieżowy — Mediolan (J. Dondi)
ok. 1350 wielki most wiszący linowy — państwo Inków
ok. 1400 wielki piec hutniczy — zach. Europa
ok. 1450 prasa drukarska — Niemcy (Moguncja; J. Gutenberg)
ok. 1510 przenośny zegarek sprężynowy — Niemcy (Norymberga; P. Henlein)
ok. 1569 tokarka z prototypem wrzeciennika i suportu — Francja (J. Besson)
ok. 1590 mikroskop — Holandia
1608 luneta — Holandia (H. Lippershey)
1624 łódź podwodna — Tamiza (Londyn; C. Drebbel)
1642 arytmometr — Francja (B. Pascal)
1643 barometr — Włochy (E. Torricelli)
1657 zegar wahadłowy — Holandia (Ch. Huygens)
1698 pompa parowa (górnicza) — Anglia (Th. Savery)
1735 zastosowanie koksu w hutnictwie — W. Brytania (A. Darby II)
1745 kondensator elektryczny (tzw. butelka lejdejska) — Holandia (P. van Musschenbroek),
niezależnie — Niemcy (E.J. von Kleist)
1752 piorunochron — USA (B. Franklin)
1765 przędzarka mechaniczna — W. Brytania (J. Hargreaves)
1782 przemysłowa maszyna parowa — W. Brytania (J. Watt)
1783 balon — Francja (J.É. i J.M. Montgolfier — na ogrzane powietrze; C.A. Charles — na wodór)
1785 krosno mechaniczne — W. Brytania (E. Cartwright)
1795 prasa hydrauliczna — W. Brytania (J. Bramah)
1800 ogniwo galwaniczne — Włochy (A. Volta)
1804 kolej parowa przemysłowa — W. Brytania (Penydaren–Abercynon; R. Trevithick)
1805 mechaniczne krosno do tkania wzorzystego — Francja (J.M. Jacquard)
1807 parostatek pasażerski — USA (R. Fulton)
1814 gazownia miejska — W. Brytania (Londyn; F.A. Wilsor, S. Clegg)
1824 cement portlandzki — W. Brytania (J. Aspdin)
1825 pierwsza linia kolei publicznej — W. Brytania (Stockton-on-Tees–Darlington; G. Stephenson)
1829 lokomotywa parowa o konstrukcji zbliżonej do współczesnych parowozów — W. Brytania (G. Stephenson)
1832 prądnica prądu zmiennego — Francja (H. Pixii)
1834 żniwiarka mechaniczna — USA (C. McCormick)
1839 fotografia (dagerotypia) — Francja (L.J.M. Daguerre)
1844 pierwsza publiczna linia telegrafu elektrycznego — USA (Waszyngton–Baltimore; S. Morse)
1846 maszyna drukarska rotacyjna — W. Brytania (A. Applegath) i USA (R.M. Hoe)
1853 lampa naftowa — Polska (Lwów; I. Łukasiewicz)
1855 pierwsze tworzywo sztuczne (parkesina) — W. Brytania (A. Parkes)
1856 masowa konwertorowa produkcja stali — W. Brytania (H. Bessemer)
1860 przemysłowy silnik spalinowy — Francja (J.J.É. Lenoir)
1863 metro — W. Brytania (Londyn; J. Fowler, Ch. Pearson)
1866 telegraficzny kabel transatlantycki Irlandia–Nowa Fundlandia — W. Brytania (C.W. Field z USA)
1866 dynamit — Szwecja (A.B. Nobel)
1866 prądnica samowzbudna — Niemcy (E.W. Siemens)
1867 żelbet — Francja (J. Monier)
1867 maszyna do pisania — USA (Ch.L. Sholes)
1869 Kanał Sueski — Francuz F.M. Lesseps
1876 telefon — USA (A.G. Bell)
1876 czterosuwowy przemysłowy silnik spalinowy — Niemcy (N.A. Otto i E. Langen)
1877 fonograf — USA (Th.A. Edison)
1879 żarówka elektryczna — USA (Th.A. Edison)
1881 tramwaj elektryczny — Niemcy (Berlin; E.W. Siemens)
1882 pierwsza elektrownia miejska — USA (Nowy Jork; Th.A. Edison)
1884 turbina parowa reakcyjna — W. Brytania (Ch.A. Parsons)
1884 linotyp — Niemcy (O. Mergenthaler)
1885 samochód — Niemcy (G. Daimler, niezależnie — C.F. Benz)
1887 gramofon — USA (E. Berliner)
1888 opona pneumatyczna — W. Brytania (J.B. Dunlop)
1895 film — Francja (A. i L. Lumičre)
1896 radio — Włochy (G. Marconi), niezależnie — Rosja (A.S. Popow)
1898 magnetyczny zapis dźwięku — Dania (V. Poulsen)
1901 nawiązanie łączności radiowej przez O. Atlantycki–Irlandia–Nowa Fundlandia (G. Marconi z Włoch)
1903 samolot — USA (O. i W. Wright)
1904 dioda — W. Brytania (J.A. Fleming)
1906 duraluminium — Niemcy (A. Wilm)
1906 trioda — USA (L. de Forest)
1913 taśmowa produkcja samochodów — USA (Detroit; H. Ford)
1914 Kanał Panamski — G.W. Goethals (z USA)
1919 transatlantycki przelot samolotem — W. Brytania (J. Alcock i A.W. Brown)
1920 rozgłośnia radiowa — USA (Pittsburgh)
1924 autostrada — Włochy (Mediolan–Varese)
1924 przelot niemieckiego sterowca Zeppelin przez O. Atlantycki
1924 telewizja mechaniczno-optyczna — W. Brytania (Szkocja; J.L. Baird)
1928 początki telewizji elektronicznej: ikonoskop — USA (V.K. Zworykin)
1929 zegar kwarcowy — W. Brytania (W.A. Marrison)
1931 cyklotron — USA (E.O. Lawrenc i M.O. Livingston)
1933 mikroskop elektronowy — Niemcy (E. Ruska, M. Knoll)
1935 magnetofon — Niemcy
1936 emisja stałego programu telewizyjnego — W. Brytania
1937 nylon — USA (W.H. Carothers)
1939 samolot odrzutowy — Niemcy (E. Heinkel)
1942 reaktor jądrowy — USA (Chicago; R. Fermi)
1944 komputer — USA (J.P. Eckert, J.W. Mauchly)
1945 bomba atomowa — USA (Los Alamos; zespół po kierunkiem J.R. Oppenheimera)
1947 samolot przekraczający prędkość dźwięku — USA (Ch.E. Yeager)
1948 tranzystor — USA (J. Bardeen, W.H. Brattain)
1948 batyskaf — Szwajcaria–Belgia (A. Piccard)
1948 kserografia — USA (Ch.F. Karlson)
1949 zegar atomowy — USA (H. Lyons)
1954 elektrownia jądrowa — ZSRR (Obnińsk)
1954 napęd jądrowy okrętu podwodnego — USA (Nautilus)
1956 magnetowid — USA
1957 sztuczny satelita Ziemi — ZSRR (Sputnik 1)
1957 poduszkowiec — W. Brytania (Ch. Cockerell)
1958 układy scalone — USA
1960 laser — USA (T.H. Maiman)
1961 załogowy statek kosmiczny — ZSRR (Wostok 1; załoga — J. Gagarin)
1962 satelitarna telewizja międzykontynentalna — USA
1967 elektrownia pływowa — Francja (ujście rz. Rance)
1969 lądowanie na Księżycu załogi statku kosmicznego — USA (Apollo 11; N.A. Armstrong, E.E. Aldrin)
1971 mikroprocesor — USA
1972 tomografia komputerowa — W. Brytania (G.N. Hounsfield)
1973 kalkulator elektroniczny — USA
1975 elektrownia geotermiczna — Japonia (Narugo)
1975 wyniesienie w przestrzeń kosmiczną próbników Voyager (1 i 2) do badania odległych planet Układu Słonecznego (zbliżenie Voyagera 2 do Neptuna nastąpiło 1989)
1975 komputer osobisty (PC) — USA
1976 regularne loty pasażerskich samolotów naddźwiękowych — bryt.-franc. Concorde
1980 satelitarne przesyłanie faksów — W. Brytania (Londyn)–Kanada (Toronto)
1981 samolot kosmiczny (wahadłowiec) — USA (Columbia)
1982 praktyczne zastosowanie sztucznego serca — USA
1982 płyta kompaktowa — Holandia
1983 najdłuższy podwodny tunel Seikan (ponad 54 km) — Japonia (łączący wyspy Hokkaido i Honsiu)
1984 najgłębszy odwiert — ZSRR (12 000 m; Płw. Kolski)
1987 most wiszący Akashi-kaikyo — Japonia (rozpiętość przęsła 1760 m), łączy wyspy Honsiu i Sikoku
1990 wyniesienie na orbitę okołoziemską teleskopu Hubble'a (średnica zwierciadła 2,4 m)
1991 wyniesienie na orbitę okołoziemską obserwatorium Gamma Ray Observatory — USA
1994 tunel podwodny Eurotunel (50,5 km) — Francja–W. Brytania (pod Cieśniną Kaletańską)


Wstecz