Międzynarodowy układ jednostek miar SI
W roku 1960 na Międzynarodowej Konferencji Miar i Wag w Paryżu ustalono sześć wielkości podstawowych i dwie uzupełniające, a układ jednostek tych wielkości nazwano układem SI (Systeme International).
Układ ten od dnia 30 czerwca 1966 roku, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów (Dziennik Ustaw Nr 25 z dnia 30 czerwca 1966, poz.154.), stał się jedynym obowiązującym układem jednostek w Polsce.
Jednostki wielkości podstawowych
| Wielkość fizyczna | Symbol wielkości | Jednostka | Symbol jednostki |
|---|---|---|---|
| Długość | l, s | metr | m |
| Masa | m | kilogram | kg |
| Czas | t | sekunda | s |
| Natężenie prądu elektrycznego | I, i | amper | A |
| Temperatura | T | kelvin | K |
| Światłość | J | kandela | cd |
| Liczność materii | n | mol | mol |
Jednostki wielkości uzupełniających
| Wielkość fizyczna | Symbol wielkości | Jednostka | Symbol jednostki |
|---|---|---|---|
| Kąt płaski | a , b, g | radian | rad |
| Kąt bryłowy | w, W | steradian | sr |
Jednostki pochodne
| Wielkość fizyczna | Symbol wielkości | Jednostka | Symbol jednostki |
|---|---|---|---|
| Aktywność ciała promieniotwórczego | A | bekerel | Bq |
| Ciepło | Q | dżul | J |
| Ciśnienie | p | paskal | Pa |
| Częstotliwość | f, v | herc | Hz |
| Dawka pochłonięta | D | grej | Gy |
| Głośność | G | fon | |
Energia |
E |
dżul |
J |
Indukcja magnetyczna |
B |
tesla |
T |
Indukcyjność |
L |
henr |
H |
Ładunek elektryczny |
Q, q |
kulomb |
C |
Moc |
P |
wat |
W |
Napięcie elektryczne |
U |
wolt |
V |
Natężenie prądu elektrycznego |
I |
amper |
A |
Natężenie oświetlenia |
E |
luks |
lx |
Natężenie pola magnetycznego |
H |
amper na metr |
A/m |
Opór elektryczny |
R |
om |
|
Pojemność elektryczna |
C |
farad |
F |
Praca |
W |
dżul |
J |
Przewodność elektryczna |
G |
simens |
S |
Przyspieszenie |
a |
metr na sek2 |
m/s2 |
Siła |
F |
niuton |
N |
Strumień energii |
P |
wat |
W |
Strumień magnetyczny |
|
weber |
Wb |
Strumień świetlny |
|
lumen |
lm |
Zdolność skupiająca soczewki |
|
dioptria |
D |
Definicje jednostek wielkości podstawowych i uzupełniających układu SI:
Metr - jest jednostką równą 1 650 763,73 długości fali promieniowania w próżni, odpowiadającego przejściu pomiędzy poziomami 2p10 oraz 5ds atomu izotopu kryptonu 86.
Kilogram - jest masą wzorca tej jednostki przechowywanego w Międzynarodowym Biurze Miar w Sevres pod Paryżem.
Sekunda - jest trwaniem 9 192 631 770 okresów promieniowania odpowiadającemu przejściu między dwoma poziomami struktury subtelnej (F=4, M=0 i F=3, M=0) stanu podstawowego 2S1 atomu cezu 133.
Amper - jest natężeniem prądu elektrycznego nie zmieniającego się w czasie, który płynąc w dwóch równoległych prostoliniowych przewodnikach nieskończenie długich o przekroju okrągłym znikomo małym, umieszczonych w próżni w odległości 1 m jeden od drugiego - wywołuje między tymi przewodami siłę wzajemnych oddziaływań równą 2 x 10-7 niutona na każdy metr długości przewodów.
Kelvin - jest to 1/273,16 część temperatury punktu potrójnego wody.
Kandela - jest światłością (natężeniem światła), którą ma w kierunku prostopadłym pole równe 1/6 x 10-5 m2 powierzchni ciała doskonale czarnego, promieniującej w temperaturze krzepnięcia platyny pod ciśnieniem jednej atmosfery fizycznej, równej 101 325,0 Nm-2.
Mol - jest to ilość materii występująca, gdy liczba cząstek jest równa liczbie atomów zawartych w masie 0,012 kg węgla 12C.
Radian - jest kątem płaskim o wierzchołku w środku koła wycinającego z obwodu tego koła łuk o długości równej jego promieniowi.
Steradian - jest kątem bryłowym o wierzchołku w środku kuli wycinającym z powierzchni tej kuli pole równe kwadratowi jej promienia.